H
Wszystkie zadania

Egzamin maturalny – termin dodatkowy, czerwiec 2026

Zadanie 15

(0–1) pkt
Sesja:
Czerwiec
Rok:
2026
Kod:
MHIP-R0-100-2606
Strona:
15

Źródło 1. Fragment traktatu z epoki

Wszelka władza pochodzi od Boga [...]. Monarchowie działają przeto jako sługi Boga i Jego zastępcy na ziemi [...]. Przez nich wykonywa On swą władzę. […] Monarcha nie potrzebuje przed nikim zdawać sprawy ze swych rozporządzeń [...]. Nad wyrok monarchy nie masz wyroku wyższego [...]. Monarchy należy przeto słuchać jak sprawiedliwości samej [...]. Z tego wynika, że kto nie jest posłusznym monarsze, nie może być odsyłany do innego trybunału, lecz nieodwołalnie skazanym jest na śmierć, jako mąciciel pokoju i wróg społeczeństwa.

Wiek XVI–XVIII w źródłach […], oprac. M. Sobańska-Bondaruk, S.B. Lenard, Warszawa 1997, s. 318–319.

Źródło 2. Fragment traktatu z epoki

Gdzie w jednej osobie lub w jednym ciele urzędowym władza prawodawcza łączy się z władzą wykonawczą, tam nie masz wolności, albowiem istnieje obawa, że ten sam monarcha lub ten sam senat stanowić będzie prawa tyrańskie, by je wykonywać po tyrańsku. Nie masz również wolności, skoro władza sądownicza nie jest oddzielną od władzy prawodawczej i wykonawczej. Jeśli złączona jest z władzą prawodawczą, powstaje samowolność w stosunku do życia i wolności obywatela, albowiem sędzia będzie zarazem prawodawcą. Jeśli jest złączona z władzą wykonawczą, sędzia posiadać będzie siłę ujarzmiciela.

Teksty do nauki historii w szkole średniej, red. B. Baranowski, z. 21, Warszawa 1966, s. 16.

Zadanie 15.

(0–1)

Rozstrzygnij, które źródło prezentuje monteskiuszowską koncepcję władzy.

Odpowiedź uzasadnij, odwołując się do treści obu źródeł.

Rozstrzygnięcie:
Uzasadnienie: