H
Wszystkie zadania

Egzamin maturalny – maj 2023

Zadanie 11

(0–2) pkt
Sesja:
Maj
Rok:
2023
Kod:
MHIP-R0-100-2305
Strona:
15

Fragment opracowania historycznego

[T]o nie ustrój Rzeczypospolitej był wypaczony, to nie liberum veto było problemem […], tylko świadomość polityczna społeczeństwa szlacheckiego, a właściwie jej brak. Liberum veto użyte w sposób zgodny z duchem „złotej wolności” epoki odrodzenia było rzeczywiście sposobem ostatecznym, drastycznym, a jednak mogącym uratować państwo przed uchwaleniem nietrafnej lub wadliwej ustawy. Jednak mentalność wszystkich stanów sejmujących w Rzeczypospolitej […] wypaczyła ten jakże cenny i niespotykany w innych ustrojach demokratycznych wentyl bezpieczeństwa, czyniąc z niego najprymitywniejszą broń w walce politycznej, rażącą nie tylko wroga, ale i pośrednio własne szeregi.

Na podstawie: M.Z. Dankowski, Liberum veto. Chluba czy przekleństwo? […], Toruń 2019, s. 412–413.

Zadanie 11.1.

(0–1)

Wyjaśnij, na czym polegało wypaczenie zasady opisanej w tekście w praktyce polskiego parlamentaryzmu począwszy od poł. XVII wieku.

Zadanie 11.2.

(0–1)

Dokończ zdanie. Zaznacz właściwą odpowiedź spośród podanych.

Zasada opisana w tekście została zniesiona w Rzeczypospolitej na mocy postanowień

A. Sejmu Niemego.

B. praw kardynalnych.

C. Sejmu Wielkiego.

D. uniwersału połanieckiego.